Aranya Kanda Sarga 39 – araṇyakāṇḍa ēkōnacatvāriṁśaḥ sargaḥ
|| sāhāyyakānabhyupagamaḥ ||
ēvamasmi tadā muktaḥ kathañcittēna samyugē |
idānīmapi yadvr̥ttaṁ tacchr̥ṇuṣva niruttaram || 1 ||
rākṣasābhyāmahaṁ dvābhyāmanirviṇṇastathā kr̥taḥ |
sahitō mr̥garūpābhyāṁ praviṣṭō daṇḍakāvanam || 2 ||
dīptajihvō mahākāyastīkṣṇadaṁṣṭrō mahābalaḥ |
vyacaraṁ daṇḍakāraṇyaṁ māṁsabhakṣō mahāmr̥gaḥ || 3 ||
agnihōtrēṣu tīrthēṣu caityavr̥kṣēṣu rāvaṇa |
atyantaghōrō vyacaraṁ tāpasān sampradharṣayan || 4 ||
nihatya daṇḍakāraṇyē tāpasān dharmacariṇaḥ |
rudhirāṇi pibantastēṣāṁ tathā māṁsāni bhakṣayan || 5 ||
r̥ṣimāṁsāśanaḥ krūrastrāsayan vanagōcarān |
tathā rudhiramattō:’haṁ vicaran dharmadūṣakaḥ || 6 ||
āsādayaṁ tadā rāmaṁ tāpasaṁ dharmacāriṇam |
vaidēhīṁ ca mahābhāgāṁ lakṣmaṇaṁ ca maharatham || 7 ||
tāpasaṁ niyatāhāraṁ sarvabhūtahitē ratam |
sō:’haṁ vanagataṁ rāmaṁ paribhūya mahābalam || 8 ||
tāpasō:’yamiti jñātvā pūrvavairamanusmaran |
abhyadhāvaṁ hi saṅkruddhastīkṣṇaśr̥ṅgō mr̥gākr̥tiḥ || 9 ||
jighāṁsurakr̥taprajñastaṁ prahāramanusmaran |
tēna muktāstrayō bāṇāḥ śitāḥ śatrunibarhaṇāḥ || 10 ||
vikr̥ṣya balavaccāpaṁ suparṇānilanisvanāḥ |
tē bāṇā vajrasaṅkāśāḥ sumuktā raktabhōjanāḥ || 11 ||
ājagmuḥ sahitāḥ sarvē trayaḥ sannataparvaṇaḥ |
parākramajñō rāmasya śarō dr̥ṣṭabhayaḥ purā || 12 ||
samudbhrāntastatō muktastāvubhau rākṣasau hatau |
śarēṇa muktō rāmasya kathañcitprāpya jīvitam || 13 ||
iha pravrājitō yuktastāpasō:’haṁ samāhitaḥ |
vr̥kṣē vr̥kṣē ca paśyāmi cīrakr̥ṣṇājināmbaram || 14 ||
gr̥hītadhanuṣaṁ rāmaṁ pāśahastamivāntakam |
api rāmasahasrāṇi bhītaḥ paśyāmi rāvaṇa || 15 ||
rāmabhūtamidaṁ sarvamaraṇyaṁ pratibhāti mē |
rāmamēva hi paśyāmi rahitē rākṣasādhipa || 16 ||
dr̥ṣṭvā svapnagataṁ rāmamudbhramāmi vicētanaḥ |
rakārādīni nāmāni rāmatrastasya rāvaṇa || 17 ||
ratnāni ca rathāścaiva trāsaṁ sañjanayanti mē |
ahaṁ tasya prabhāvajñō na yuddhaṁ tēna tē kṣamam || 18 ||
baliṁ vā namuciṁ vā:’pi hanyāddhi raghunandanaḥ |
raṇē rāmēṇa yuddhyasva kṣamāṁ vā kuru rākṣasa || 19 ||
na tē rāmakathā kāryā yadi māṁ draṣṭumicchasi |
bahavaḥ sādhavō lōkē yuktā dharmamanuṣṭhitāḥ || 20 ||
parēṣāmaparādhēna vinaṣṭāḥ saparicchadāḥ |
sō:’haṁ tavāparādhēna vināśyēyaṁ niśācara || 21 ||
kuru yattē kṣamaṁ tattvamahaṁ tvāṁ nānuyāmi ha |
rāmaśca hi mahātējā mahāsattvō mahābalaḥ || 22 ||
api rākṣasalōkasya na bhavēdantakō hi saḥ |
yadi śūrpaṇakhāhētōrjanasthānagataḥ kharaḥ || 23 ||
ativr̥ttō hataḥ pūrvaṁ rāmēṇākliṣṭakarmaṇā |
atra brūhi yathātattvaṁ kō rāmasya vyatikramaḥ || 24 ||
idaṁ vacō bandhuhitārthinā mayā
yathōcyamānaṁ yadi nābhipatsyasē |
sabāndhavastyakṣyasi jīvitaṁ raṇē
hatō:’dya rāmēṇa śarairajihmagaiḥ || 25 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkōnacatvāriṁśassargaḥ || 39 ||
